რიგითი 90 _ანელის დღიურიდან ზაზა ჯღარკავა
პროზა
13,06,2013
1172/12

90-იანები.
ცხოვრობ და იზრდები ბებიასთან მარტო,
იმერეთის ერთ_ერთ ერთ ულამაზეს პატარა ქალაქში (2 დან 8 წლამდე).
დედ-მამა თბილისში, საშოვარზე.

ბავშვი ხარ, 5_6 წლის, ზამთარში აქ დიდი თოვლი იცის, ძალიან ცივა. ოთახში დაძინება ისეთია, როგორც დილეგში. ფეხები გტკივა ყოველ ღამე, რატომ არ იცი. ცდილობ არ შეიმჩნიო და ბებიის ნასწავლ მამაო ჩვენოს იმეორებ წამდაუწუმ, იქამდე, სანამ ტკივილი არ გაგიყუჩდება, ან სანამ ტკივილთან ჭიდილი ქანცს არ გაგწყვეტს და არ ჩაგთვლემს. ამ ყველაფერს ბებიას უმალავ, არ გინდა შეაშინო, თვითონაც ხშირად ავადმყოფობს და უფრთხილდები. გგონია, რომ ადრე თუ გვიან ტკივილი თავისით დაგეხსნება, მაგრამ არა. (მოგვიანებით, ზდასრულ ასაკში იგებ, რომ მსგავს ტკივილებს სიცივე და ყინვა იწვევს)

გენატრება დედა, უზომოდ. კარადაში პოულობ მის ნაქონ მოლურჯო-მოიისფრო , ყვითელი ფიგურებით მოხატულ ხალათს, დედის სუნით გაჟღენთილს და ლოგინის კიდეზე კიდებ. დაძინებისას, ყოველ ღამე ხალათის კალთებს ებღაუჭები და პირდაპირი მნიშვნელობით სახეში იტენი სუნს, ტკივილგამაყუჩებელ სუნს. ასე დაძინება გიადვილდება და ტკივილსაც უმკლავდები როგორღაც.

ციფრების წერა არ იცი, მაგრამ ყოველ სისხამ დილით ითვლი დღეებს, რაც დედა არ გინახავს. ითვლი უჯრებიან მწვანე რვეულში, სადაც ყოველი უდედოდ გატარებული დღე სიმწრით დასაწერ - ვერტიკალურ ტირეს, "ჯოხს" უდრის (ასე ეძახი). ამ რვეულს, კი დამალულად ინახავ საწერი მაგიდის უჯრაში და ზემოდან სხვადასხვა რვეულებს, ფერადი თუ უფერადო ზრაპრების წიგნებს აყრი იმიტომ, რომ არ გინდა ბებიამ ან სულაც სხვამ იპოვოს და დედის მონატრება შეგმამჩნიოს. ეს ყველაფერი რიტუალია იქამდე, სანამ ლოდინით დატანჯულს, რამდენიმე თვის შემდეგ დედ-მამა არ ჩამოვა დიდი ქალაქიდან, პატარა ქალაქში. შემდეგ, კი ისევ იგივე..

მახსოვს, ყოველ ახალ მთვარეს ფანჯრის რაფაზე როგორ მსვამდა ბებია და როგორ ვუმეორებდი მთვარეს შემდეგ სიტყვებს:
"ახალო მთვარე, შენ გამახარე ჩემი დედიკო და მამიკო კარგად მიმყოფე, მალე დამიბრუნე"...

როცა ბავშვი ხარ, ყველაფერი დიდი და გრანდიოზული გეჩენება, მომცრო მთებიც კი, ქალაქის გარშემო. ადრე, ისინი უზარმაზარ აბჯარ_ასხმულ, მრისხანე გველეშაპად წარმომედგინა, რომელიც 270 გრადუსით ალყასავით ერტყა ჩემს ქალაქს და თითქოს უნდოდა საკუთარ კუდს მისწვდენოდა, ათასი ფანდით ცდილობდა, მაგრამ ამაოდ. ახლა უკვე, "დიდობისას" ამ მთებს, გველეშაპის ახლადგამოჩეკილ შვილებს თუ შევადარებდი მხოლოდ, ისინიც კეთილებს და თბილებს.

ყოველ დილით, გრძნობ როგორ გაღვიძებს ნესტის სუნი.. ახელ თვალებს, უყურებ ჭერს და მხოლოდ ის გახალისებს, როცა მასზე სიძველისგან ალაგ_ალაგ, თაბაშირ ამძვრალ-ახორკილ საინტერესო სახეებს ხედავ, ზოგს შენთვის ნაცნობს, დახეული დაძენძილი ზღპრის წიგნიდან ამომხტარ პერსონაჯებს ამგვანებ, ზოგს კიდევ ისეთ სახეებს, რომელიც ბუნებაში არ არსებულა და არც ადამიანის წარმოდგენებში აქობამდე იარსებებდა ალბათ, შენ თავს თუ არ ჩათვლიდი.

ყოველ გაზაფხულზე და არამარტო გაზახულზე, როცა წვიმა თქეშით, თქორით, ყიჟინით დააცხრებოდა ქვეყანას, ოთახებში ჰაერი კიდევ უფრო ნესტიანი ხდებოდა და ერთიანად იჟღინთებოდა წვიმისა და გაჯის საზარელ სუნში .
_არიქა ტაშტი, არიქა ქვაბი... ზაზააა...ზაზააა! შე საჯანდაბე სად ხარ?! ჩქარა-ჩქარა! დაყრუვდიი?! ბებიას განწირული ყვირილი, ახლაც სასიამოვნოდ ჩამჩხავის ყურში.
_რაა?
გავძახი მეორე ოთახიდან მე
_რა და ზახრუმა შენ . (მიპასუხა ონდავ დაწყნარებულმა რადგან გაიგონა, ხმა გამცაო... მშველელი გამომიჩნდაო ფიქრობდა გუმანით ალბათ) სად აგდიხარ? რა და მოდი მომეხმარე, აბაზანიდან ტაშტები გამოიტანე... ესეც ერთგვარი რიტუალი იყო წვიმის "სეზონის" დროს.
ბებიას ეგონა რომ ყოველთვის შეაჩერებდა ჭერიდან გადმოღვრილ წვიმის წყალს, (უფსკერო დოქიდან გადმოქცეულს თუ შევადარებდი) რომელიც ათასი ბზარიდან თუ შენობის ჭრილობიდან მოედინებოდა შუშაბანდის ჭერზე, ზოგან კედლებზე. მე ყოველთვის მეცინებოდა ამ დროს კოჭლი, ინვალიდი ბებიასა და პატარა, ცელქი შვილიშვილის უსუსურობაზე, თუ როგორ უშედეგოდ ებრძოდნენ წვიმის წყალს, და ახლაც კი ვიცინი, როცა ამ ყველაფერს ვიხსენებ. ყველაზე სასაცილო იცით რა იყო ? წვიმა შენობის მე_5 სართულიდან, მე_2-ზე ჩამოდიოდა. ჩვენს ქვემოთ არავინ ცხოვრობდა, წვიმის წყალი რომ დაგნანებოდა, მოგრიდებოდა და მეზობლისთვის არ ჩაგეშვა. ხის იატაკიც კი კაი გავრიანად გამომპალი იყო, რომ გეფიქრა არიქა და ბებია იატაკს უფრთხილდებაო... მაინც თავისას არ იშლიდა ჯიუტი ქალი. ტაშტები ქვაბები, ტაშტები ქვაბები,- სულ ამის ძახილში იყო მუდამ.

ბებიას ზამთარში, კიბეზე ჩასვლისას დაუცდა ფეხი ყინულზე და ამან დააკოჭლა. მაშინ, მე სადღაც თვეების თუ ვიქნებოდი მხოლოდ. წვივში უჟანგავი მეტალი ჩაუდგეს, დროებითი იყო, უნდა ამოეღოთ ფეხის ოპერაციიდან რამდენიმე თვის შემდგემ, მაგრამ მერე „დრო შეიცვალა" და ბეიბიასაც შერჩა და შერჩა ეს მეტალი ფეხში (მახსოვს ასე ამართლებდა მეტალის ამოუღებლობას წვივში). სიარული უჭირდა, და კარგად შესამჩნევადაც კოჭლობდა. მოუსვენარი ბავშვი ვიყავი, როგორც ყველა ბავშვი, ან კიდევ უფრო. კოჭლი ბებიის ყოლა, ალბათ კიდევ ბევრი ცელქი ბავშვისთვის სანატრელიცაა. ბებიასთან მარტო დატოვებული ბავშვისთვის _ მითუმეტეს. როცა, ეზოში ბავშვებთან გულიანად ერთობი და ამ დროს სახლიდან გეძახის - ჩქარა ამოდი, შენი ჭამის ან ძილის დროაო, ვინ დაუჯერებდა მის ერთ სიტყვას? როცა ეზოში ასეთი ხალისი იყო. სახლში რომ არ ავდიოდი , მაშინ უნდა გენახათ თქვენ ბებიაჩემის კოჭლობით სირბილი, ტირიფის გაპარსული წკეპლით ხელში კორპუსის გარშემო. ცოტა ხნის შემდეგ არაქათ გამოცლილი, გახვითქული ის, მე კიდე ცოტა ნასიამოვნები, მაგრამ მაინც დამარცხებული სახლში ავსწრებდი ასვლას, მიყვარდა ბებია და მაგიტომ. სასწაულად მჯეროდა მისი, მითუმეტეს მაშინ, თუ მის ხელში რამე დამსჯელ საგანს აღმოვაჩენდი ხოლმე.

როდესაც წვიმები კვირაობით გადაებმებოდა ერთმანეთს, ჩემი ეზოში ჩასვლაც იზღუდებოდა. როცა, ასე უკანონოდ თავისუფლება აღკვეთილი ვყავდი ცალკე წვიმას და ცალკე ბებიას, სწორედ მაშინ მართკუდხედის ფორმის, მოყვითალო, პლასტმასის ტაშტში, რომელიც ბებიას რწმენით წვიმის წყლისაგან იცავდა ხის იატაკს და ქვედა მეზობლის ბინას, გავუშვი ჩემ მიერ ცოცხის ღეროებით გაკეთებული ნავი. ზედ ორპოლუსიანი, თხელი მაგნიტი მივამაგრე , წითელ და ლურჯ ფერებიანი. მეორე ორპოლუსიანი მაგნიტი, რომელიც ხელში მეჭირა ვცდილობდი ნავის გადაადგილებას ერთი კუთხიდან მეორეში, მიზიდვისა და განზიდვის საფუძველზე (სად ვიცოდი ამდენი მიკვირს, მაგრამ ალღოთი ვხვდებოდი ალბათ). სწორედ, ამ წვიმებს უნდა ვუმადლოდე ჩემში შემოქმედებითი ნიჭის(ჩხირკედელაობის) გაღვივებას და ფიზიკის სიყვარულს...შემოქმედებითი ნიჭის გაღვივებაში გატყუებთ, ნაწილობრივ გატუყებთ. უფრო სწორედ, ჩემი კარის მეზობელი იყო ამაში მთავარი დამნაშავე. ჩემზე დიდი იყო ბევრად, ასე იქნებოდა 7_8 წლით უფროსი. კარგად ხატავდა. ერთხელ გადაწყვიტა ჩემი პორტრეტი დაეხატა. გამიჭირდა, მაგრამ მოვითმინე და მოვირგე ძეგლის როლი ცოტახნით. დამხატა და იმის მერე შემიყვარდა, ბავშვურად არა, აი როგორც დიდებს უყვარდებათ ხოლმე ისე (ბავშობიდანვე ვერ ვიტანდი, როცა გოგოსადმი სიყვარულს, ბავშვურ სიყვარულად მითვლიდნენ, გაიზრდები და სხვანაირად შეგიყვარდებაო რომ მეუბნებოდა დედა, სინამდვილეში ცდებოდა თურმე, ნამდვილ სიყვარულს პატარა ბავშვიდან უნდა სწავლობდეს ზრდასრული ადამიანი). როცა ვნახულობდი თვალებს ვერ ვაცილებდი. ერთხელაც, მიხვდა ჩემი გამოშტერებული მზერის მიზეზს და მკითხა- გიყვარვაროო? პირდაპირ ასე მკითხა წარმოგიდგენიათ? ეს ისეთი მოულოდნელი იყო ჩემთვის, მორიელს დავეკბინე მერჩივნა იმ წამს ალბათ.. ცოტა კი შემრცხვა გრძნობაში მხილების. ის ისეთი დიდი იყო, მე კიდე ასეთი პატარა. ხმა არ ამომიღია მახსოვს...

ის მუდამ მანებივრებდა ფერადი ფანქრებით და სახატავი ფურცლებით. "ზაზუნა" შემარქვა. კარის მეზობელი იყო და გასაკვირი არ იყო მასთან საკმაოდ დიდ დროს რომ ვატარებდი, ხან კიდე ბებია მტოვებდა , როცა თვითონ პენსიის ასაღებად გადიოდა სახლიდან. ჩვენ ვიჯექით და ერთად ვხატავდით, ხან პიანინოზე ვუკრავდით, ხან კიდევ ვთამაშობდით კლასობანას "პარკეტზე".

გადის წლები , წამოვიზარდე...ვარ სადღაც 8_9 კლასში... მე_2 კლასიდან მე უკვე დიდ ქალაქში ვცხოვრობ დედასთან, მამასთან და ბებიასთან. ერთხელაც, სკოლის ზაფხულის არდადეგებზე ჩამოვდივარ წლობით უნახავ ჩემს ლამაზ ქალაქში , ჩემს ნესტიან სახლში ვუბრუნდები. კარის მეზობელი კი, რომელსაც პირველი სიყვარული ვუწოდე; სიფრიფანა, თხელი, ნაზი, მაშინაც მომხიბვლელი, ტანად ჩემზე მომცრო უკვე ის, მე კიდე დიდი-დაბლაგვული, გათხოვილი მხვდება ვიღაც ღიპიან, "მაძღარ", მაღალ, მერსედესიან მუტრუკზე. მაშინ უკვე აღარ მიყვარს ისე, როგორც ადრე მაგრამ... შეცვლილი მხვდება , ისეთ სითბოს ვეღარ ვგრძნობს მის საუბარში, როგოსაც ველი. მხიარული და თვალებანთებული აღარ არის, როგორც ადრე, როცა ფერად ფანქრებს მჩუქნიდა და ხატვას მასწავლიდა ზამთრის ცივ დღეებში. ამ დროს გადავწყვიტე, რომ ცოლს აღარასდროს შევირთავდი, იმიტომ რომ შემეშინდა ჩემს ცოლსაც იგივე არ დამართნოდა, რასაც ქვია გათხოვების მერე ქალში „ჩამქრალი თვალების სენი".




*************************************************************************


ეს ყველაფერი და კიდევ მრავალი მოგონება მომყვება ამ ოხერი 90_იანი წლებიდან... ბებია უკვე დიდი ხანია აღარ მყავს. მის ამაგს და უანგარო ზრუნვას ვერასდროს დავივიწყებ. რომ არა ეს ტკივილი, ტანჯვა, მშობლების მონატრება ალბათ ისეთი შემწყნარებელი და კაცთმოყვარე არ ვიქნებოდი, როგორიც ახლა ვარ. ვფიქრობ, რომ ტანჯვა ერთგვარი რეინკარნაციაა კეთილშობილების მოსაპოვებლად, ან სულ მცირე მის გასაძლიერებლად მაინც.

მთავარი მიზეზი, რის გამოც ამის დაწერა მომინდა და "მიბიძგა" არის ერთი გოგონა, რომელიც აუცილებლად წაიკითხავს ამას და აწი იმედია ბრალს აღარ დამდებს უხეშობაში და უგულობაში (ვხუმრობ), მაგრამ სრულიად საფუძვლიანად ბრალს დამდებს უპრინციპობაში (პირობა დავდე რომ მეტს აღარაფერს დავწერდი და გამოვაქვეყნებდი საჯარო სივრცეში, ამ პორტალზე). ეს გოგონა, სადაც გავიზარდე, იმ პატარა ქალაქის ნაწილია და მე ის მიყვარს... ჩემი პასუხისმგებლობის, ბრალის საკითხი და საბოლოო განაჩენი მომინდვია თქვენზე "მართლმსაჯულებო" მართლწერისა, "ლიტკლუბის" ძვირფასო საზოგადოებავ!




  • კომენტარის დატოვება შეუძლიათ მხოლოდ დარეგისტრირებულ მომხმარებლებს!
    
    გმადლობთ, გმადლობთ და კიდევ ერთხელ გმადლობთ ყველას! )) ..
    როგორ მომენატრა ბებია ;( რამდენი ჭეშმარიტი ფრაზა ამოვიკითხე ყოჩაღ მეგობარო ამბავი ერთია მისი გადმოცემა კი სულ სხვა სირთულე ძალიან მომეწონა !!!
    როგორ მომენატრა ბებია ;( რამდენი ჭეშმარიტი ფრაზა ამოვიკითხე ყოჩაღ მეგობარო ამბავი ერთია მისი გადმოცემა კი სულ სხვა სირთულე ძალიან მომეწონა !!!
  • 9
  • ნონა კოლხი
  • 18,06,2013 09:44
  • ,,ვფიქრობ,რომ ტანჯვა ერთგვარი რეინკარნაციაა კეთილშობილების მოსაპოვებლად,ან სულ მცირე,მის გასაძლიერებლად მაინც”...შესანიშნავია-ძალიან დიდი სითბო დამიტოვა.მსუბუქი სევდაც...მაგრამ იმედიც.იმედი იმისა,რომ სანამ წერ ბავშვობაზე,დედაზე,ბებიაზე...და პირველ,გაუცნობიერებულ სიყვარულზე...ცოლსაც შეირთავ და არასდროს შენს ცოლს არ ექნება ,,ჩამქრალი თვალები”.
    წარმატებებს გისურვებ ზაზა! + +
  • 8
  • ლოლა ბებია
  • 18,06,2013 08:09
  • მართლაც რთული დრო...
    გმადლობთ, კეთილო და სათნო საზოგადოებავ ^_^
    მომეწონა ეს ნაწერი ) ++
    მზის სხივით იყო აულაგმავ წვიმებში რომ მოგენატრება..გმადლობ..
    მზის სხივით იყო აულაგმავ წვიმებში რომ მოგენატრება..გმადლობ..
    გმადლობთ გვანცა, ნათია.. ^_^ :))))
    "ნამდვილ სიყვარულს პატარა ბავშვიდან უნდა სწავლობდეს ზრდასრული ადამიანი"

    ჰო. როგორღა დაგდებს ბრალს უგულობასა და უხეშობაში. ან "გარეკანს" რა მნიშვნელობა აქვს, როცა, უთუოდ იგრძნობა ადამიანს თავის სულის თაროებზე -როგორ სათუთად შემოულაგებია მოგონებები.

    „ჩამქრალი თვალების სენი" საინტერესო მეუღლეების ცოლებს არ ემართებათ.

    გვანცასაც უთქვამს და ეს ნაწერი ჩემთვის სასარგებლო უპრინციპობის გამოვლინებაა.

    ბარემ კორექტურებზეც ვიტყვი, თვალგადასავლები რომაა - ნაწერის ფინალური მოწოდებისამებრ. :))))
    აქობამდე_აქამდე.
    კორექტურებია ტექსტში და ბუნებრივიცაა, ამ მოცულობის გამო, თუ ყურადღებით გადახედავ, ამათაც აღმოფხვრი.
    რაღაც მონაკვეთების დახვეწა მეტად შეიძლებოდა, ჩემი აზრით.
    ვხედავ აქ ამის პოტენციალს.

    "ნამდვილ სიყვარულს პატარა ბავშვიდან უნდა სწავლობდეს ზრდასრული ადამიანი"__ეს ყველაზე მეტად მომეწონა.

    სევდიანად და მაინც სასიამოვნოდ გასახსენებელი ისტორიაა (ყველაზე გულწრფელ სიყვარულს რომ ეხება_მით უმეტეს)... 90-იანების ელფერიც ნამდვილად დაჰყვება მთელს ნაწერს...

    უხეშობისა და გულგრილობის რა გითხრათ, ალბათ არ უნდა ფიქრობდნენ ასე თქვენზე, მაგრამ უპრინციპობას ვერ გავამტყუნებ ამ შემთხვევაში... ანუ კიდევ დაველოდები აქ ახალ ნაწერებს.

    წარმატებები "რიგითო 90-იანელო".